سلامت مالی (Financial Health) چیست؟

13:06 1401/04/04 | کاربر بلاگیکس

منظور از سلامت مالی، توصیف وضعیت مالی افراد است که ابعاد مختلفی برای آن وجود دارد. از جمله این ابعاد می توان به میزان پس انداز، بازنشستگی و درآمد و هزینه های ثابت غیر اختیاری اشاره کرد. اگر چه کارشناسان مالی دستور العمل هایی برای تعیین شاخص مالی طراحی کرده اند اما وضعیت سلامت مالی برای هر فردی می تواند متفاوت باشد. به همین خاطر پیشنهاد می کنیم که هر کسی براساس وضعیت مالی خود، برنامه های مشخصی برای تعیین وضعیت  سلامت مالی زندگی خود داشته باشد. برای آشنایی با این اصطلاح این مقاله را تا انتها مطالعه کنید.

چگونه می توان شاخص مالی را سنجید؟

چگونه می توان شاخص مالی را سنجید؟

کارشناسان مالی، روش های مختلفی برای تعیین سلامت مالی طراحی کرده اند اما همان طور که قبلا گفته شد وضعیت مالی هر فردی با فرد دیگر می تواند متغیر باشد. به همین دلیل بهتر است در مسیر درستی قدم برداشته تا از این طریق به اهداف خود برسید تا در صورت بروز یک مشکل در معرض خطرات مالی قرار نگیرید. سلامت مالی شباهت بسیاری به سلامت جسمانی دارد و باید برای تعیین این وضعیت، معیارهای مختلفی را در نظر بگیرید. 

از جمله نشانه های سلامت مالی یک فرد، درآمد بالا است که از جمله حیاتی ترین نشانه ها محسوب می شود. البته این نکته را در نظر داشته باشید که درآمد بالا ضروری نیست اما درآمد باید به اندازه ای باشد که توانایی پرداخت هزینه های زندگی را داشته باشید. برای تعیین سلامت مالی، پاسخ به سوالات زیر می تواند موثر باشد.

1. ارزش ثروت خالص شما چقدر است؟

2. آمادگی اتفاقات غیر منتظره زندگی را دارید؟

3. تمام چیزهایی که در زندگی نیاز داشته، الان در اختیار دارید؟

4. چند درصد از بدهی های خود را با سود بالای 50 درصد پرداخت می کنید؟

5. برای دوران بازنشستگی خود، پس انداز دارید؟

6. آیا بیمه عمر و درمان برای پوشش هزینه های خود دارید؟

روش های مختلف سنجش سلامت مالی 

روش های مختلف سنجش سلامت مالی

سلامت مالی با روش های مختلف اندازه گیری می شود. پس انداز و دارایی خالص کلی فرد نشان دهنده منابع مالی یک فرد است که برای استفاده در زمان حال و آینده در اختیار او قرار دارد. منابع مالی می توانند تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار بگیرند از جمله بدهی کارت های اعتباری، وام مسکن، وام خودرو و وام های دانشجویی که هر یک هزینه های سربار زیادی هستند، بنابراین سلامت مالی نمی تواند رقم ثابتی داشته باشد. بر مبنای نقدینگی و دارایی های فرد و نوسان قیمت کالاها و خدمات تغییر می کند. مثالی که در این مورد می توان زد این است که ممکن است درآمد یک فرد ثابت باشد اما هزینه های بنزین، غذا و وام های فرد افزایش می یابد. به همین دلیل، وضعیت خوب یک فرد می تواند سلامت مالی اولیه فرد باشد در غیر این صورت ممکن است موقعیت خود را از دست بدهد و در صورت جبران نشدن هزینه ها، مشکلات مالی فراوان ایجاد خواهد شد.

نشانه های سلامت مالی قوی این است که فرد دارای درآمد ثابت باشد و تغییرات چندانی در هزینه های خود نداشته و بدین صورت در درآمدهای خود تعادل داشته باشد و درآمدهای نقدی وی در حال افزایش باشد. مالکیت دارایی ها تنها یکی از معیارهایی است که می تواند برای اندازه گیری سلامت مالی استفاده شود. دارایی ها تنوع بالایی داشته که شامل موراد زیر است:

  • پس انداز بانکی
  • سرمایه گذاری هایی مانند سهام و صندوق سرمایه گذاری مشترک
  • حساب های بازنشستگی
  • بیمه درمانی
  • بیمه عمر

البته همان طور که معیارهای مختلفی برای تعیین دارایی ها وجود دارد، معیارهایی نیز وجود دارند که میزان بدهی های شما را می سنجند. به عنوان مثال می توان میزان بدهی ها را بر درآمد تقسیم کرد و به عنوان یک معیار از آن استفاده کرد. از دیگر معیارها نیز می توان به امتیازات اعتباری، ارزش خالص دارایی و بیشتر بودن کل دارایی نسبت به کل بدهی استفاده کرد. 

البته می توان در یک تعریف دیگر، سلامت مالی را به معنای داشتن عادات مالی خوب نیز در نظر گرفت. آن فردی که عادات مالی خوبی دارد، هر ماه هزینه ها و درآمدهای خود را در نظر می گیرد و 10 الی 15 درصد از درآمد خود را برای بازنشستگی پس انداز می کند. 

بهبود شرایط سلامت مالی 

بهبود شرایط سلامت مالی

برای اینکه وضعیت سلامت مالی خود را بهتر کنید، در ابتدا باید جایگاه مالی خود را به خوبی تشخیص دهید. به همین خاطر در ابتدا باید ارزش خالص دارایی های خود را محاسبه کنید. برای انجام این کار کافیست تمام چیزهایی که در حال حاضر در اختیار دارید را فهرست کنید.

  •  بودجه بندی:

اولین قدم برای بهبود وضعیت مالی شما، ایجاد یک بودجه مناسب است که هم شامل هزینه های ضروری و هم اهداف آینده شما باشد. بنابراین، مهم است که نگاهی دقیق به نحوه خرج کردن خود داشته باشید.

 آیا هزینه ای وجود دارد که بتوانید کاهش دهید؟ هزینه های اشتراک مختلفی را که نیاز ندارید لغو کنید و تعریف خوبی از "نیازها" و "خواسته ها" داشته باشید. برای ایجاد بودجه، ابتدا باید هزینه ها و درآمدهای یک ماهه را ثبت کنید. هم با استفاده از اپلیکیشن های تلفن همراه و هم با استفاده از نرم افزارهایی مانند اکسل و گوگل شیت می توانید این کار را انجام دهید. 

یکی از روش های مناسب برای بودجه بندی، روش پاکت است. در این روش برای هر کالای ضروری مانند خواربار، قبوض گاز، آب و برق و غیره بودجه مشخصی تعیین می کنید و مبلغ نقدی را در یک پاکت قرار می دهید. پس از اتمام مبلغ پاکت، دیگر مجاز به خرج نخواهید بود. 

یکی از کلیدهای اصلی بودجه بندی و حفظ سلامتی، پایبندی به بودجه است. مهم نیست درآمد شما چقدر افزایش می یابد. اگر با افزایش درآمد، هزینه های خود را به همان میزان افزایش دهید، هیچ پیشرفت مالی حاصل نشده است.

  • صندوق پس انداز اضطراری: 

ایجاد یک صندوق پس انداز اضطراری می تواند سلامت مالی شما را افزایش دهد. این صندوق برای صرفه جویی در هزینه های اضطراری مانند تعمیر خودرو یا از دست دادن شغل استفاده می شود. بنابراین این پول است که به راحتی در دسترس شماست و برای بدست آوردن آن نیازی به فروش ندارید. هدف باید شامل هزینه های زندگی شما برای سه تا شش ماه باشد. هدف از داشتن صندوق پس انداز اضطراری، اجتناب از بدهی در صورت بروز شوک مالی غیرمنتظره است. همچنین در صورت بیماری، از دست دادن شغل و هزینه های اضافی برای تعمیر خانه، امنیت مالی خود را از دست نمی دهید. اگر به تازگی بودجه ریزی را شروع کرده اید، ممکن است نخواهید برخی از هزینه ها را در برنامه ریزی خود لحاظ کنید. این صندوق به شما کمک می کند تا هزینه های مختلف را پوشش دهید و سپس برای افزایش بودجه خود برنامه ریزی کنید. پس از گذشت چند ماه دیگر نباید هیچ هزینه غیرمنتظره ای در زندگی خود داشته باشید.

  • بدهی ها:

از دیگر شرایطی که می توان برای بهبود وضعیت مالی در نظر گرفت، پرداخت بدهی هاست. دو روش برای پرداخت بدهی ها وجود دارد؛ یکی از این روش ها می گوید که بهتر است با پرداخت بیشترین بدهی خود شروع کنید و روش دیگر، می گوید ابتدا بدهی های خود را پرداخت کنید که کوچک تر هستند و در نهایت بدهی ها و اقساط دیگر را تسویه کنید. هر یک از این روش ها مزایا و معایب خود را دارد و همه این موارد به انتخاب روش مناسب بستگی دارد. 

 

قوانین ضروری برای داشتن سلامت مالی

قوانین ضروری برای داشتن سلامت مالی

وقتی صحبت از امور مالی شخصی می شود، حفظ سلامت مالی در بهترین حالت راحت نیست. ما گرفتار روال زندگی هستیم و به سختی می توانیم از وضعیت مالی روزانه خود مراقبت کنیم. در اینجا چند نکته و ترفند سریع وجود دارد که می توانید از آنها برای بهبود یا حفظ سلامتی استفاده کنید.

1. اگر بتوانید اقساط خود و همچنین پس انداز خود را به صورت خودکار پرداخت کنید. یعنی هر ماه در یک زمان مشخص، بخشی از پول به عنوان پس انداز در یک حساب و بخشی برای پرداخت اقساط در حساب دیگری واریز می شود.

2. از روش بودجه بندی مانند 20/30/50 استفاده کنید. این روش می گوید 50 درصد از درآمد خود را برای نیازها، 30 درصد برای مطالبات و 20 درصد برای پس انداز استفاده کنید. اگر بدهی با بهره بالایی دارید، می توان از آن 20 درصد برای کاهش بدهی استفاده کرد.

3. سعی کنید هزینه های مسکن (اجاره یا رهن) را به بیش از 40 درصد درآمد خود محدود کنید.

4. سعی کنید 10 تا 15 درصد از دارایی های خود را سرمایه گذاری کنید و آنها را در حساب بازنشستگی خود قرار دهید.

نتیجه گیری:

سلامت مالی پارامتر ثابتی نیست و براساس هزینه ها و سبک زندگی متغیر خواهد بود، بنابراین به صورت مداوم باید آن را تحت نظر داشته باشید. در صورتی که وضعیت مالی سالمی نداشته باشید، می تواند در زندگی شما مشکلاتی ایجاد شود. بهترین روش برای حل چنین مشکلی، استفاده از بودجه بندی است. با در نظر گرفتن هزینه های ثابت بخش های مختلف زندگی خود می توانید بر روی ثبات مالی تمرکز مالی داشته و از سلامت مالی مناسبی برخوردار باشید، همچنین با این روش می توانید، بر روی مسائل مالی تمرکز کمتری داشته و بر روی جنبه های دیگر زندگی خود تمرکز کنید.